سخنی با مجید قیام ریس مرکز فرهنگی و خانه مولانا در شهر وانکوور کانادا

سخنی با مجید قیام ریس مرکز فرهنگی و خانه مولانا در شهر وانکوور کانادا

مرکز فرهنگی و خانه مولانا در ناحیهء برنابی شهر وانکوور موقعیت داشته که به همت هموطن وطنپرست، ژورنالیست موفق و هنرمند پُر آوازۀ افغانها درین شهر در سال ۲۰۰۷ آغاز فعالیت نموده است. در رابطه سخنانی داریم با آقای مجید قیام رئیس مرکز فرهنگی و خانه مولانا که تقدیم شما ارجمند خواننده می نمائیم.
سوال: آقای مجید قیام، مقصد از ایجادِ مرکز فرهنگی و خانۀ مولانا چیست؟ جواب: مقصد ازین مرکز آموزش فرهنگ و هنر موسیقی به جوانان، نشست و گرد همایی ها به نیت شناخت و معرفی هموطنان و لذت بردن از کیف هنر موسیقی و غزل است.آقای مجید قیام، در رابطه به حیات فرهنگی تان مختصر معلومات دهید.(تحصیلاتم را در رشتۀ ادبیات به پایه ای اکمال رسانیده کار مطبوعاتی ام را در سال۱۹٨٥ با روزنامه «کابل تایمز» بحیث خبرنگار آغاز نمودم. بعد از سال ۱۹۹۲وضیعت امنیتی را مجاهدین(!) به گونه ای ساختند که حتی قلم از بیان آن عاجز میماند، با همه تحمل توهین و تحقیر ها مدت چهار سال در ان روزنامه کار نمودم و در پهلوی ان با روز نامهء (دریځ) همکاری داشتم. با حسرت فروان پس از آغاز و شدت گرفتن جنگهای خانمان سوز همه ذخایر ملی و کانون های فرهنگی و هنری در وطن ما کاملاْ از بین رفت و یا زیان فروان و جبران ناپذیری را متحمل گردید بخصوص در دورۀ سیاه طالبان و برادران(!) طالبی گروهی عظیمی از هنرمندان با وجود دشواری ها و نابسامانی ها در داخل کشور میزیستند . این مشعل افروزان مجبور گروه گروه و دسته دسته راه دیار غربت و آواره گی را در پیش گرفتند و با هر چه هنر ساز و آوازیکه داشتند بریدند و من هم در ردیف آن تبعیدیانی هستم که که در سال ۱۹۹۶ بعد از انکه تمام الات موسیقی من مثل هارمونیه، طبله، ستار، رباب کامره های فلمبرداری و عکاسی ام توسط گروهی مجهول طالب شکستانده و نابود شد قرار گرفته در شهر بیشکیک قرغزستان مهاجر شدم.سوال: در قرغزستان چگونه به فعالین مطبوعاتی و هنری تان آغاز و ادامه دادید؟ جواب: در قرغزستان بمنظور ادامه کارهای مطبوعاتی خود با یکی از انستیتوتها بنامInstitute for war and peace reporting اغاز نموده بیاد دارم درسال ۲۰۰۱ از طرف آن انستیتوت سیمینار پنج روزه به اشتراک ژورنالیستان پنج کشور آسیای میانهءقزاقستان، قرغزستان، ازبیکستان، تاجکستان و افغانستان در شهر بیشکیک برگزار شده بود اشتراک نموده خوشبختانه نماینده گی ژورنالستان افغانی را عهده داشتم که بعد از بررسی فعالیت های ژورنالیستیکی و تاریخچهء ژورنالیزم افتخار مقام اول را برای من به نمایده گی از ژورنالیستان افغانی داده تحایف نقدی و جنسی برایم اهداء نمودند. همچنان وظیفۀ رئیس فعالیت های مطبوعاتی بنیاد ژورنالیستان افغان در آسیای میانه را در آنوقت به عهده گرفتم.خبرنگار: آقای قیام، از بخش فعالیت های هنر موسیقی خود فصه کنید قیام : انسان و موسیقی هر دو با هم یکجا پا به جهان گذاشته است، بنده از همان روز های طفولیت علاقه به این هنر والا داشتم بعد از صنف ششم مکتب نواختن طبله را به رهنمایی مرحوم اسدالله سرشاری آغاز نموده و نواختن رباب و هارمونیه را نزد برادر محترم خود انجینیر صاحب صدیق قیام فرا میگرفتم . در سالهای ۸۰ دولت واقعاً در عرصه های هنر موسیقی و هنر های دیگر توجه زیاد داشت. کورس های آموزش موسیقی کلاسیک هنری با همکاری کشور دوست هندوستان افتتاح شد که در آن استادان هند آموزش میدادند. در آن وقت نزد استاد عرفان محمد خان که خود سرود نواز چهره دست هند بودند یاد شان گرامی باد من نواختن ستار و تکنیک انرا فرا گرفتم) سوال: استاد قیام، در افغانستان عضو کدام گروه هنری بودید؟من یکی از بنیان گذاران گروه هنری ((باران)) هستم که در آن وقت فرهاد جان دریا، منیر جان رحمتی، انجنیر حسین رنجبر، و انجنیر سمیع رنجبر با هم یکجا گروه هنری (باران) را افتتاح و فعالیت هنری در رادیو تلویزیون افغانستان داشتیم و بعضی از آن پارچه ها هنوز هم شاید در آرشیف رادیو تلویزیون باقی مانده باشد، رفته رفته هنرمندان جوان شامل این گروپ شدند که متاسفانه بعد از مدتی از هم پاشیدند .سوال: در شهر بیشکیک شما فعالیت هنری داشتید؟جواب: وقتیکه وطن عزیز خود را ترک و در شهر بیشکیک مهاجر شدم با پیدا کردن چند آلهء موسیقی به نیت حفظ و نگهداشت هنر موسیقی و تقاضای هموطنان فرهنگی بخصوص محترم عنایت الله شهرانی که مسوولیت انجمن افغانها را داشتند و علاقمندان موسیقی، کورس هنر موسیقی را در آن شهر ایجاد نمودم، فرزندان افغان در ان شهر نواختن رباب ، طبله و هارمونیه را بشکل علمی و تخنیکی فرا گرفته از علم موسیقی بهره کافی بردند.سوال: در کشور کانادا از کدام وقت و چگونه مصروف تدریس هنر موسیقی شدید؟جواب: پس از آنکه از قرغزستان به کشور کانادا آمدیم مدت یکسال در شهر اتاوا در مکتب (امید افغان) برای شاگردان نواختن هارمونیه و طبله را تدریس می نمودم شاگردان با علاقه زیاد فرا میگرفتند. امروز در مر کز فرهنگی و خانهء مولانا در شهر وانکوور کانادا به اثر تقاضا های هنر دوستان و فرهنگیان کورسهای آموزش موسیقی را داریم که درآن فرزندان افغانی و غیر افغانی مصروف آموختن هارمونیه، طبله، ستار و هنر موسیقی هستند. در مرکز فرهنگی و خانه مولانا به اشتراک هنردوستان و علاقمندان غزل خوانی در هر پانزده روز یک شب نشینی همراه با غزل و موسیقی داریم که ورود علاقمندان در آن آزاد است.
خبرنگار: آقای مجید جان قیام، اگر کدام پیام به هموطنان ما داشته باشید بفرمائید بگوئید.مجید قیام: (درین شهر جمیعتی بزرگی افغانی موجود بوده و فرهنگیان در ساحهء خود دور از همدگر فعالیت دارند مثلاً ادارۀ مجله وزین نشریهء «زن» یگانه نشریهء زنان در شهر وانکوور به همت و مصرف شخصی فامیل فرهنگی نورزی صاحب نشر میشود و یا همسان ان اگر ما فرهنگیان بدون در نظر داشت وابستگی مذهبی قومی و سیاسی گرد هم آئیم میتوانیم تاریخ و فرهنگ و هنر خود را حفظ و انتقال به نسل های بعدی نمائیم در غیر آن در آیندۀ نه چندان دور فرزندان ما ثروت پارینه فرهنگی و تاریخی ما را فراموش خواهند کرد.محترم مجید جان قیام هنرمند فرهیخته با خدمت گذاری اش مستحق ارجگذاری است. شاگردان کورسهای هنر موسیقی را در شبنشینی مشاهده نمودم انها نتنها هنر موسیقی میاموزند انها اداب و احترام و اخلاق به صفت افغانی می آموزند آنها سخن بیجا بزبان نمی آورند و هر لحظه با تعظیم و احترام بر مهمانان چای تعارف مینمایند و خوش آمدید میگویند. خانۀ مولانا مکان لطف، محبت و مهربانی و مشعل آن روشن است. امان معاشر خبرنگار ازاد

شگوفه های احساس

شگوفه های احساس

مجموعه شعری محمد اسحق ثنا(شگوفه های احساس)حاوی ٢٦ قطعه شعر از چاپ برآمد.سروده های این اثر تصویری از عشق وحقایق است که زیبا در ذهن ان نقش بسته وروی کاغذ آمده است.(دلدارپر از عشوه و تمکین شده امروز***شاداب تر از ناله ونسرین شده امروزاز هجر تو ای خسرو خوبان به کی گویم***عشاق تو از غصه به بالین شده امروز) ( ثنا) مولف در سخنی با دوستان تذکرداده (اشعارمن بیانگر ناله های گره بسته در گلوی من بوده ...) سرآینده مخلصانه ودلنشین با نازک خیالی های آهینه ساخته که در آن روی حادثه اجتماعی زمان را با عشق توان دید.درین اثر شاعر با صبر واستقامت پیوند عشق روان بدلها می بندد. من با مطالعه چندین مراتب شگوفه های احساس موازین ومعیارهای کلاسیک فارسی قدیم را دیدم که شاعرانه در ان از عشق آغاز با صلح ودوستی انجامیده است.(در گردش زمان ادب است مهر درخشان***هر بیت وغزل خوشه پروین شده امروز کردی سخن آغاز بنام لب لعلش***حرف تو( ثنا) پخته وشیرین شده امروز) آخرین حلقه عارف وآرسته حیدری وجودی در دیباچه شگوفه های احساس نبشته است.(جناب محمد اسحق ثنا را از سی وشش سال بدینسو می شناسم او انسانی است فروتن وبر خوردش با آشنایان محبت آمیز ومهر انگیز، به نیت ادای حق آشنایی دیرینه برنگ استحساس رباعی زیرین پیشکش میشود...اسحاق ثنا که شاعر با درد استاز هجر دیار ویار رنگش زرد استامروز گواه حال آشفته ای اواشک گرم وشکست آه سرد است) حیدری وجودیمجموعه شگوفه های احساس بعد ازمجموعه های! ناله های شب، درد ها وسوزها،درانتظار سحر،یادی وطن،زیبا وطن وبرگهای سبز چاپ و به دسترس علاقمندان قرار گرفته است.از خداوند متعال ارزو ميکنم تا این مشعل افروز فرهیخته مارا عمر دراز اعطا فرمایند .
امان معاشر

گزارش تجلیل از نوروز باستانی در شهر هامبورگ

گزارش تجلیل از نوروز باستانی در شهر هامبورگ

از جشن نوروزی به تاریخ اول حمل ۱۳۸۸ از جانب انجمن تورکستان بیرلیگی به فرخوانی فدراسیون فرهنگی تورکان افغانستان در شهر هامبورگ کشور آلمان فدرال با برگزاری محفل با شکوه تجلیل گردید.

درین محفل که در یکی از رستورانت های مجلل شهرهامبورگ بنام " تالار گلها" تدارک دیده شده بود، صدها تن از هموطنان ما اعم از زنان، اطفال و مردان از ممالک مختلف اروپائی با شور و شعف چشمگیر اشتراک نمودند.

محفل به گردانندگی محترم حمید قاریزاده ساعت هفت شام با قرائت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط محترم قاری رحمت الله و دعای یاش الوغلر به خاطر خیر وسعادت مملکت توسط محترم قاری عبدالرحمن آغاز گریده و محترم داکتر صمد احد رئیس انجمن تورکستان بیرلیگی پیام خوش آمدید انجمن را قرائت نمودند.

بعداً محترم داکترهمت فاریابی رئیس فدراسیون فرهنگی تورکان افغانستان به نمایندگی از اعضا و هواداران ففتا و همچنان از نام واحد های کشوری فدراسیون در اروپا، امریکا و کانادا، اشتراک کنندگان جشن نوروزی را با حلول سال نو تبریک گفته و خواستار وحدت و یکپارچگی هموطنان مهاجر گردیدند.

سپس داکتر عبدالمنان تاشقین مسئول شعبه فرهنگی ففتا و نماینده فدراسیون فرهنگی تورکان افغانستان در جرمنی رشته سخن را بدست گرفته، در مورد پیشینه تاریخی و فلسفه بوجود آمدن نوروز باستانی سخنرانی نموده ومحفل وارد پروگرام های سرگرمی نوروزی گردید.

درین عید نوروزی که مهمانان مختلف از لحاظ زبانی در آن شرکت ورزیده بودند، به خاطر ایجاد فضای گرمتر در مجلس، از موزیک و خوانندگان تورک و تاجیک دعوت بعمل آمده بود. و محفل با کنسرت هنرمندان جوان و با استعداد آغاز گردید.

بخش بعدی برنامه جشن نوروزی عبارت از پهلوانی اوزبیکی بود که پهلوانان به رسم و قواعد پهلوانی تورکستان زمین یکی پی دیگری وارد عرصه گردیده و تبق چلنج میدان را بر میداشتند و با گرفتن دعای یاش الوغلر وارد میدان نبرد با حریف خود میگردیدند.درین مسابقه جذاب وطنی، جوایز آن نیز طبق رسوم و عنعنات تورک های افغانستان، چپن های ابریشمی اوزبیکی و تورکمنی تدارک دیده شده بود که توسط آقسقالان به شانه های پهلوانان برنده پوشانیده میشد.به این اساس سه چپن اولی توسط بزرگان مجلس هریک محترم رئیس آق مراد بای، محترم قاری عبدالرحمن و محترم دکتور قمرالدین مصلح به شانه پهلوانان برنده پوشانیده شد.

بازی کاراته بخش دیگری از برنامه های محفل بود که توسط کاراته بازان جوان تحت رهنمائی مربی ایشان به شکل بسیار جالب و دیدنی به حضور اشتراک کنندگان به نمایش گذاشته شد که با کف زدن ها استقبال گردید.

لاتری و تخم جنگی که از جمله ملزمات جشن نوروزی شمرده میشود، نیز شامل آجندای تجلیل از مراسم نوروزی گردیده بود که اشتراک کنندگان با علاقمندی خاص وطنی به آن سهم گرفته و صد ها تخم رنگه در آن مورد کاربرد ومهارت تخم بازی قرار گرفت وهمچنان جوایز گوناگون در آزمایش بخت و طالع یعنی لاتری تهیه گردیده بود که به گرمی فضای جشن افزود نمود.

پاسخ چیست؟ آزمایش ذهنی ویا مسابقه ذهنی بخش بسیار مهم فرهنگی آجندای محفل را تشکیل میداد که به ابتکار فدراسیون فرهنگی تورکان افغانستان براه انداخته شد. درین آزمایش ذهنی ۳۵ سوال از تاریخ، جغرافیه، زبان و هویت فرهنگی تورکان افغانستان توسط دکتورعبدالمنان تاشقین تهیه گردیده بود که حاضرین مجلس اعم از کلان سالان، جوانان و خوردسالان با علاقمندی خاص به آن شرکت نموده و جواب ها ارایه نمودند. درین بخش برنامه علاوه بر دیگر تحایف، بیست جلد کتاب به زبان اوزبیکی و پنج جلد کتاب به زبان فارسی از نویسندگان تورک افغانستانی در عرصه زبان و ادبیات نظیر خانم عزیزه عنایت، محترم سید احمد شاه دولتی فاریابی، خانم شفیقه یارقین، محترم عالم لبیب، محترم عالم کوهکن، حلیم یارقین، محترم صالح محمد حساس، نورالله آلتای، محترم تاشقین بهائی، محترم اسدالله ولوالجی، محترم نورالله تالقانی، محترم غلام سخی وکیل زاده و دیگران به شکل جوایز به اشتراک کنندگان توضیح گردید.

در این شب همچنان غذا های رنگارنگ وطنی برای مهمانان توزیع گردید.محفل نوروزی ساعت سه بجه شب با توزیع تحایف نوروزی به پایان رسید.

همکار خبری ففتا از هامبورگ

روضه شریف ده گی تاش یازمه لر قیته قویلدی

روضه شریف ده گی تاش یازمه لر قیته قویلدی
بوندن بیرنیچه کون آلدین بلخ ولایتی حاکم لیگی تمانیدن نامعلوم سبب لر باعث آلیب تشلنگن تاش یازمه لر کیچه قیته اوز جایگه تیکلندی. اوشبو تاش یازمه لرده حضرت علی (رض) مزاری نینگ تاریخی و اوشبو زیارتگاه نینگ قورلیشی و قیته قورلیشی تاریخی یازیلگن ایدی.
جنرال عبدالرشید دوستم گه طرفدار شخص لر ایسه روضه مبارک ده گی تاش یازمه لرده جنرال دوستم نینگ بجرگن فعالیت لری و اوزبیک لرنی روضه شریف اوچون قیلگن خذمت لرینی یوققه چیقاریش اوچون بوندی ایش عملگه اشرلگن لیگی گه ایشانیشه دی.
بلخ ولایتی رسمی لریدن حاضرگه چه هیچ کیم بو کتیبه لرنی بوزیش مسولیتنی اوز بوینیگه آلمه گن اما بلخ ولایتی والی سی عطا محمد نور بو فقط گینه بیر توشنموچیلیک بولگن لیگی نی قید ایتگن ایدی.
افغانستان شمالیده گی فرهنگی کیشی لر و جنرال عبدالرشید دوستم گه طرفدار شخص لرنی جدی عکس العمل لری سبب لی بلخ ولایتی حاکم لیگی نوروز کیرب کیلمسدن الدین بو تاش یازمه لرنی قیته اوز جایگه قویشگه مجبور بولیشدی.
اما بوندن بیرنیچه کون آلدین سندرلیب ایندی ینگی قوریلگن تاش یازمه لرده گی اینگ اساسی اوزگریش تاش یازمه لرنینگ باشیده جنرال عبدالرشید دوستم و عطامحمد نور جنابلری نینگ صورت لرینی هم ییر آلگن لیگی دیر.
روضه شریف زیارتیگه کیلگن انسانلرنی اینگ کوپ دقتلرینی جلب ایته یاتگان تمان هم بو گون منه شو تاش یازمه لرنینگ قیته اوز جایگه قویلیشی ایدی.
کوپلب مزار شریف ده گی اهالی نیمه اوچون بوندن بیرنیچه کون آلدین اوزیدن اوزی غایب بولیب قالگن تاش یازمه لر بو گون ییرته لب بیرده نیگه باشقه کورنیش بیلن تاپلگن لیگی باره سیده بیر بیرلریگه سوال بیرشردی.
ففتا نی دوست لری مزارشریف دن

پنهان سازی آثار معماری دوران تیموریان

هفته نامه بیلگی

پنهان سازی آثار معماری دوران تیموریان

درجهت پنهانسازی تاریخ اثرمعماری بی همتای تیموریان در آرامگاه خلیفه چهارم دین اسلام حضرت علی ابن ابی طالب در مزارشریف تلاش میشود.
مقبره حضرت علی (ک) از آثار اساسی معماری تیموریان درافغانستان به شمارمیرود. همین اثر تاریخی مسبب اعمار شهر مزارشریف درشمال افغانستان شده است. این اثر بعدها بوسیله حاکمان افغانستان و بازماندگان تیموریان دوباره تعمیر گردیده است.مقبره حضرت علی آخرین بار در سال ۱۳۷۵براساس سعی و تلاش فرهنگ دوستانه جنرال عبدالرشید دوستم بصورت کل از نو اعمارگردید. در بازسازی و تعمیر روضه صدها معمار، رسام، ایجادگران میناتور، شاعران، کارگران و پیشه وران مختلف دست بهم داده، این اثر تاریخی بازمانده تیموریان را سراپا از نو اعمارکردند. همه ی مناظر آثار میناتوری داخلی و بیرونی بنا مربوط به اعمارمجدد جنرال دوستم میباشد. درلوحه ی بوزن ۱۵ کیلوگرام طلا کلمه طیبه حک گردیده، در دروازه درونی روضه آویخته شده بود. این اثر به فرمایش جنرال دوستم درعربستان سعودی ساخته شده و تصویرحاضرمربوط همان روز نصب این لوحه است. بخاطر تفریح وطنداران مزارشریف، در پارک روضه دهها فواره آب اعمارگردیده و چوکیها گذاشته شده بود. درسال ۱۳۷۴ جهت درس و تعلیم جوانان کتابخانه ی بزرگی نیز تعمیر شده بود. همه ی این فعالیتها به روی سه سنگ بزرگی، کی در مقابل دروازه جنوبی روضه گذاشته شده بود، به زبانهای اوزبیکی، فارسی وانگلیسی حک گردیده بود. قبل ازدو روز سنگهای مذکور را ازجایش ربودند. با آنکه درکتیبه های متذکره علاوه برقید تاریخ تعمیرمجدد مقبره حضرت علی، ازچگونگی کمک باشندگان مزارشریف نیز یادآوری شده بود. به عقیده ی بعضی ناظران، بخاطرحک بودن اسم جنرال عبدالرشید دوستم در کتیبه های مذکور، این کتیبه ها بوسیله ی رقیب سابقش عطا محمد نور تخریب شده است.
درافغانستان طالبان غدارترین و فرهنگستیزترین گروه بشمارمیرفتند. آنها دردوره استیلای شان بدون دست اندازی به این کتیبه ها، در یک فرد شعراستاد محمد عالم لبیب کی در دیوار شمالی روضه نگارش یافه بود، تنها اسم " دوستم " راتخریب کرده بودند.پس ازسقوط طالبان این نقیصه چندباربه زبان آورده شد. اماکسی به آن توجه نکرد. تاهنوز نیز نقصان همین کلمه وجود دارد. اما عطا محمد نور والی ولایت بلخ بحیث ممثل نظام دموکراسی کنونی و درشمال مملکت مشهور به خادم حکومت، هزاران بار بدترازطالبان به فرهنگستیزی وتاریخستیزی دست زده است. امسال در نظر است که، مراسم نوروز به اشتراک افغانستان، ایران وتاجکستان تجلیل گردد. بنابرهمین مناسبت آقای نور که خویشتن رابه صفت یگانه خادم دولت جا میزند، درتلاش پنهانسازی خدمات انجام یافته دیگران وحتی ازمیان برداشتن آنها دیده میشود. والی بلخ تمام جاده های مزارشریف را نامگذاری کرد. اما بنام علیشیرنوائی کی بانی این شهراست یک چهار راهی کوچک را مسمی نمود. آنهم در نتیجه ی اعتراضات ونمایشات متواتر جوانان دلسوزبلخ. اما اکنون در پی ازمیان برداشتن اسناد کارهای انجام یافته ی نواسه ی وی (نوائی) میباشد. درصورت خاموشی دربرابرچنین اعمال، تعجب آور نخواهد بود که، درآینده این اثربزرگ تیموریان کبیر و ممثلین آنها سلطان حسین بایقارا و امیرعلیشیر نوائی نیز از میان برداشته شود. مایان (تورکان افغانستانی) بصفت انسانان محکوم معاصردست به الاشه گذاشته، مبهوت حوادثیم وبس.
ترجمه از لسان اوزبیکی: توسط شعبه فرهنگی فدراسیون فرهنگی تورکان افغانستان

شوونیزم توطئه سی

بیلگی هفته لیگی

مزارشریف شهریده گی اسلام دینی نینگ تورتینچی خلیفه سی علی ابن عبدالله آرامگاه سیده قوریلگن تیموریلرنینگ بی مثال اثری نینگ تاریخینی یاشریشگه حرکت بولماقده.
حضرت علی (ک) مقبره سی تیموریلرنینگ افغانستان ده گی اساسی اثرلریدن سنله دی. اوشبو تاریخی میراث افغانستان شمالیده مزارشریف شهرینی قوریلیشی گه سبب بولگن. اوشبو اثر کیینچه لیک افغانستان حاکملری و تیموریلرنینگ نیبره لری تمانیدن قیته قوریلگن.
حضرت علی مقبره سی سونگی مرته 1375-ینچی ییلده جنرال عبدالرشید دوستم نینگ فرهنگ سیورلیک علاقه سی و سعی و حرکتی طفیلی باشدن آیاغگه چه قیته دن قوریلدی.
روضه نی قیته قوریلیشیده یوزلرچه معمارلر، رساملر، میناتورلر، شاعرلر، ایشچیلر و تورلی کسب و کار ایگه لری قولنی قولگه بیریب، تیموریلردن قالگن اوشبو تاریخی اثرنی ینگی آنه دن توغیلگندیک ایشلب چیقدیلر. بنانینگ تشقی و ایچکریسیده گی میناتورلیک کورینیشلرنی برچه سی جنرال دوستم نینگ قیته قوریشلریدن قالگن.
روضه نینگ ایچکری ایشگیده ۱۵ کیلو گرام آلتین یوزیده یازیلگن کلیمه طیبه آسیلگن ایدی. اوشبو اثر جنرال دوستم نینگ فرمایشی بیلن سعودی عربستان ده توزه تیلگن و حاضرگی تصویر شو کون نی اوزیده آلیگن.
مزارشریف ده گی وطنداشلریمیزنینگ دم آلیشلری اوچون روضه نینگ چهارباغیده اونلب فواره و چوکی لر قوریلگن ایدی. یاشلرنی درس و تعلیم آلیشلری اوچون ۱۳۷۴-ینچی ییلی بویوک بیر کتابخانه قوریلگن ایدی.
اوشبو فعالیتلرنی برچه سی روضه نینگ جنوب تمانیده گی ایشیگی قرشیسیده، اوچ بویوک تاش یوزیده اوزبیکچه، فارسچه و انگلیسچه تیللریده یازیلگن ایدی. بوندن ایککی کون آلدین مذکور تاشلرنی توبدن کوتارگنلر.
هرچند مذکور کتیبه لرده حضرت علی مقبره سینی قیته قوریلیش تاریخی یازیلگن ایدی و اونده مزارشریف یشاوچیلرینی قنچه لیک یاردمچی بولگنی هم قید ایتیلگن ایدی. اما ایریم کوزه توچیلرگه کوره، مذکور کتیبه لرده جنرال عبدالرشید دوستم نینگ آتی یازیلگنی باعث، ایسکی رقیبی عطا محمد نور تمانیدن بوزیلگنی ایتیله دی.
طالبلر افغانستان ده گی اینگ غدار و فرهنگ ستیز گروه سنلر ایدی. اولر اوز دوریده مذکور کتیبه لرگه قول اورمسدن، فقط گینه روضه نینگ شمالی دیوالیده یازیلگن استاد محمد عالم لبیب نینگ بیر فرد شعریده گی "دوستم" آتینی اوچیرگن ایدی.
طالبلر یوقالگندن کیین مذکور کمچیلیک بیر نیچه مرته ایتیلدی. اما هیچ کیم اعتبار قره تمه دی. حاضرده هم عین شو سوز کمچیلیگی بیلن تورگن.
اما حاضرگی کونده دموکراسی نظامینی تمثیل قیله یاتکن و مملکت شمالیده حکومت نینگ خادمی دیب آت چیقارگن بلخ والیسی عطا محمد نور، طالبلردن کوره مینگ مرته یمانراق فرهنگ ستیزلیک و تاریخ ستیزلیک گه قول اورگن.
بو ییل نوروز مراسمی افغانستان، ایران و تاجکستان دولتلری تمانیدن اوتکزیلماقده. شو یوزدن اوزینی دولت نینگ یگانه خدمتگاری دیب حسابله یاتکن نور جنابلری، باشقه لرنینگ قیلگن خدمتینی یاشریشگه و حتی که اونی اورته دن ایلتیشگه اورونگندیک کورینه دی.
بلخ والیسی مزارشریف نینگ برچه یوللرینی آتلنتیردی. اما اوشبو شهرنی قوروچیسی امیرعلیشیر نوای نینگ آتینی بیر کیچیک تورت یولده قویدی. اونی هم بلخ ده گی ایچ کویر یاشلرنینگ تینمس اعتراضلری و حرکتلری بیلن. اما حاضر ایسه اونینگ نیبره سی قیلگن ایشلری نینگ اثرینی اورته دن ایلتدی. اوشبو عملگه قرشی جیم اولتیریلسه، کیله جکده بویوک تیموریلر و اولرنینگ وکیللری سلطان حسین بایقرا و امیرعلیشیر نوایی لرنینگ اوشبو بویوک اثرینی هم اورته دن ایلتیشلری عجب ایمس. بیزلر ایسه حاضرگیدیک زمانه نینگ محکوم انسانلری صفتیده قولیمیزنی منه گیمیز تگیده قوییب، فقط گینه تماشا کوررمیز و خلاص.

دانشمندان تورک به دنبال ساخت رگ مصنوعی قلب

دانشمندان تورک به دنبال ساخت رگ مصنوعی قلب

پروفسور اولوجای با اشاره به اینکه هم اکنون در دنیا تکنولوژی تولید رگ مصنوعی تنها به رگهای با قطر بالای ۶ میلیمتر محدود است افزود: ما می خواهیم برای اولین بار در دنیا گامی فراتر از این برداریمدانشمندان و اعضای هیأت علمی دانشگاههای اولوداغ و فنی استانبول برای اولین بار در دنیا به دنبال ساخت رگهای سه میلیمتری قلب با استفاده از نانولیف هستند.پروفسور دکتر یوسف اولوجای مدیرگروه مهندسی علوم نساجی دانشکده مهندسی و معماری دانشگاه فنی استانبول و مسئول این پروژه در مصاحبه ای خاطرنشان کرد: رگ مصنوعی اولین بار توسط چرخ خیاطی همسر یک پزشک آمریکایی در سال ۱۹۵۲ ایجاد شد. اکنون تکنولوژی تولید رگ مصنوعی باعث نجات جان بیماران زیادی شده و به یک صنعت تبدیل شده است. در ترکیه تا کنون رگ مصنوعی از خارج وارد می شود. یک رگ مصنوعی ۳۰ سانتی متری بالای ۵۰۰ دلار به فروش می رسد. در حالی که مواد اولیه آن چند دلار بیشتر نمی باشد. ممکن است برای هر رگ مصنوعی حدود یکصد دلار نیز هزینه شود اما سرمایه گذاری در این زمینه بسیار سودآور است.ما اکنون تکنولوژی تولید رگ مصنوعی را در ترکیه داریم. علاوه بر استفاده از رگ مصنوعی در ترکیه، می توان آنرا به خارج نیز صادر نمود.پروفسور اولوجای با اشاره به اینکه هم اکنون در دنیا تکنولوژی تولید رگ مصنوعی تنها به رگهای با قطر بالای ۶ میلیمتر محدود است افزود: ما می خواهیم برای اولین بار در دنیا گامی فراتر از این برداریم. به دنبال ساخت رگهای مصنوعی سه میلیمتری هستیم که بتواند در جراحی های بای پس کار رگهای منتهی به قلب را انجام دهد.اولوجای با تأکید بر اینکه به لحاظ تئوریک امکان ساخت رگهای سه میلیمتری وجود دارد اما در نتیجه بزرگ شدن بافت کلاژن از داخل و بیرون، شاهد مسدود شدن رگها هستیم افزود: «بافت کلاژن در داخل یک رگ سه میلیمتری در طول شش ماه تا یک سال تا دو میلیمتر افزایش بعد می تواند پیدا کند و این به معنای بازگشت بیمار به وضعیت قبلی است. به همین خاطر در جراحی بای پس رگ مصنوعی استفاده نمی شود و فرد بیمار با رگی که از پا یا دست گرفته می شود جراحی می شود.»پروفسور اولوجای اضافه کرد: «تا کنون دو سوم این پروژه را با موفقیت به اتمام رسانده ایم.افزایش بعد بافت کلاژن در حد مورد هدفمان بوده است. در نیمه دوم ضخامت رگ توانسته ایم جلوی رشد کلاژن را بگیریم. اکنون در حال تلاش برای جلوگیری از ایجاد ترومبوسیس در بافت داخلی مورد تماس با خون هستیم. با چند دارو به این موفقیت نیز دست یافته ایم اما به دنبال پایداری آن هستیم. با استفاده از نانولیف این امر ممکن است.»میانگین عمر رگهای مصنوعی که به جای رگهای آئورتی استفاده می شوند اندکی بیش از بیست سال است و در صورتی که پروژه دانشمندان ترکیه با موفقیت به انجام برسد عمر سایر رگهای مصنوعی نیز افزایش خواهد یافت.